NASA'nın TESS uydusu ve Arizona'da bulunan yer teleskoplarının ortak çalışmasıyla uzayın derinliklerinde dikkat çekici bir ötegezegen tespit edildi. Yörüngesindeki yıldız etrafındaki bir tam turunu yaklaşık 18 günde tamamlayan ve "GJ 523b" olarak adlandırılan gezegen, "mega-Dünya" sınıfında değerlendiriliyor. Henüz 170 milyon yaşında genç bir sisteme ait olan bu gök cisminin sahip olduğu kütle ve yoğunluk, astrofizikçileri şaşkınlığa uğrattı.
Geleneksel astronomi modellerine göre, Dünya kütlesinin 20 katına ulaşan büyük çekirdeklerin çevredeki gazları hızla çekerek Jüpiter veya Satürn benzeri birer gaz devine dönüşmesi gerekiyordu. Ancak GJ 523b, bu devasa kütlesine rağmen etrafında kalın bir gaz tabakası barındırmayarak son derece yoğun ve kayalık yapısını korumayı başardı.
Çarpışma Senaryosu Öne Çıkıyor
Uzmanlar, bu büyüklükteki bir yapının nasıl bir gaz devine dönüşmediğini anlamak için iki ana hipotez üzerinde duruyor:
Atmosfer Kaybı: Gezegenin başlangıçta kalın bir gaz atmosferine sahip olduğu ancak zamanla bu katmanın soyularak yok olduğu değerlendiriliyor.
Dev Kozmik Çarpışma: Sistem henüz oluşum aşamasındayken iki büyük gezegenin şiddetle çarpışmış olabileceği; bu olayın gaz katmanlarını uzaya savururken geride birleşmiş, devasa yoğunlukta kayalık bir kütle bıraktığı ihtimali üzerinde duruluyor.
Gezegen Oluşum Teorileri Yeniden Yazılabilir
Bilim insanları, GJ 523b örneğinden yola çıkarak bu tür aşırı yoğun gezegenlerin evrende nadir görülen birer istisna mı yoksa henüz keşfedilmemiş geniş bir gezegen kategorisi mi olduğunu araştırmayı sürdürüyor. Hakem incelemesinde olan çalışmanın, gezegenlerin evrimine dair yerleşik kuralları değiştirebileceği belirtiliyor.
