OKUL DEĞİŞTİRME CEZASINA EĞİTİM HAKKI İHLALİ
Anayasa Mahkemesi (AYM), disiplin cezası olarak okul değiştirme cezası verilen iki lise öğrencisinin bireysel başvurusunda, Anayasa’nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Karar Resmi Gazete’de yayımlandı. Habertürk, Hürriyet ve Sabah’ın aktardığına göre mahkeme, her iki öğrenciye de 50 bin lira, toplamda 100 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti.
BAŞVURUNUN KONUSU
Anayasa’nın 42. maddesi, kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağını düzenliyor.
Başvurucular, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği uyarınca okul değiştirme cezası verilen iki lise öğrencisi. Cezalardan biri 2024'te, diğeri 2023'te verildi. Haberlere göre öğrencilerden birine okul yöneticileri ve öğretmenlere yönelik sözlü saldırı ve tehdit, diğerine ise sosyal medya paylaşımlarında başka bir öğrenciyi tehdit ve hakaret iddiası nedeniyle ceza uygulandı. Öğrenciler cezaların iptali için idare mahkemelerinde dava açtı, ancak davalar reddedildi. Bunun üzerine iki öğrenci de AYM’ye bireysel başvuruda bulundu.
AYM’NİN GEREKÇESİ
AYM, kararında, “eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerektiğini” vurgulayarak yönetmeliğin “Dayanak” başlıklı 3. maddesinde gösterilen kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde ortaöğretim öğrencilerine uygulanacak disiplin suçları ve cezalarına ilişkin bir hüküm bulunmadığını belirtti. Cezaların yalnızca yönetmelik hükmüne dayandığına dikkat çeken mahkeme, disiplin suçlarının ve cezalarının kapsamını ve amacını öngörülebilir biçimde ortaya koyan bir kanuni düzenleme bulunmadığını kaydetti. Bu nedenle eğitim hakkına yapılan müdahalenin kanuni dayanağı olmadığı sonucuna varıldı.
KARARIN SONUÇLARI
İhlalin sonuçlarının giderilmesi için dosyalar yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili idare mahkemelerine gönderilecek. Yeniden yargılamada idare mahkemeleri, AYM’nin tespit ettiği hak ihlalini ve gerekçesini dikkate alacak. Manevi tazminat, ihlalin sonuçlarının giderilmesi kapsamında her iki öğrenci için ayrı ayrı belirlendi.
