17 Ağustos 1999 tarihinde saat 03.02’de merkez üssü Gölcük olan 7,4 büyüklüğündeki Marmara Depremi; Kocaeli, Sakarya, Yalova, Düzce ve İstanbul başta olmak üzere geniş bir coğrafyada büyük yıkıma yol açtı.
TBMM Deprem Araştırma Komisyonu’nun resmi raporlarına göre 17 bin 480 kişinin hayatını kaybettiği, 43 bin 953 kişinin yaralandığı felakette; 16 milyona yakın vatandaş doğrudan veya dolaylı olarak etkilendi, yüz binlerce konut ve iş yeri hasar görerek kullanılamaz hale geldi.
Ağır bilançonun ardından devlet kurumları, TOKİ ve yerel yönetimlerin iş birliğiyle yürütülen projeler sayesinde bölgedeki riskli yapı stoku yenilendi, kamu binaları güçlendirildi ve deprem yönetmeliklerine uygun modern yaşam alanları inşa edildi.
İstanbul'da riskli binalar yenilendi, kamu alanları güçlendirildi
Depremden en çok etkilenen noktalardan biri olan İstanbul'da 454 kişi yaşamını yitirirken, çevre illerden getirilen yaralılarla birlikte kayıp sayısı 981'e ulaştı. Yıkımın en yoğun yaşandığı Avcılar ilçesinde 270 kişi hayatını kaybetti; binlerce konut ve iş yerinde ağır veya orta düzeyde hasar tespit edildi.
Afetin ardından geçen süreçte, kent genelinde hasar gören yüzlerce okul ve kamu binasında güçlendirme ve yeniden yapım çalışmaları tamamlanarak şehir olası afetlere karşı daha dirençli hale getirildi.
Kocaeli kentsel dönüşümde ve otomotiv ihracatında zirvede
Büyük kayıpların yaşandığı Kocaeli'de, "Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi" doğrultusunda riskli alanlar belirlenerek yenileme süreci hızlandırıldı. Gölcük, Gebze, Körfez, İzmit ve Derince gibi ilçelerde dönüşüm projeleri tek tek hayata geçirildi.
İzmit Cedit Mahallesi'nde yürütülen ve tamamlama aşamasına gelen projeyle hak sahiplerine güvenli konut teslimatları başlarken, Gölcük Merkez Mahallesi’nde de ticaret ve yaşam alanlarını kapsayan dönüşüm çalışmaları aralıksız sürüyor.
Sanayisini de hızla toparlayan Kocaeli, üretim gücünü artırarak ülke ekonomisine dev katkı sundu. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre Kocaeli; 2025 yılında gerçekleştirdiği 22,9 milyar dolarlık dış satımla Türkiye'nin toplam ihracatından yüzde 8,4 pay aldı. Özellikle otomotiv sektöründe 12,3 milyar dolarlık dış satıma imza atan kent, bu alanda Türkiye lideri konumuna yükseldi.
Sakarya'da yatay mimari ve sanayi atağı
Depremde 3 bin 891 vatandaşın yaşamını yitirdiği ve 24 binden fazla yapının yıkıldığı Sakarya'da ise güvenli şehirleşme adına yatay mimari modeli kararlılıkla uygulandı. Valilik ve resmi kurumların yer aldığı Camili, Korucuk ve Karaman bölgelerinde yeni yerleşim alanları oluşturuldu. Şehirde ayrıca olası afetlerin yönetimi için modern bir Afet Koordinasyon Merkezi kuruldu.
Tığcılar, Erenler ve Serdivan gibi ilçelerde etaplar halinde yürütülen kentsel dönüşüm çalışmalarıyla riskli binalar tahliye edilerek modern standartlarda konutlar inşa ediliyor.
Ekonomik alanda sağlanan teşviklerle adeta yeniden doğan Sakarya, 1999 yılında 180 milyon dolar olan ihracat hacmini milyarlarca dolarlık seviyeye taşıdı. 2024 yılında 6,2 milyar doları aşan dış satımıyla dikkat çeken kent, bünyesindeki 7 aktif organize sanayi bölgesinde (OSB) yer alan yüzlerce firma ve tensil ettiği istihdamla üretim üssü haline geldi.
