Dünya
Ticaret Bakanlığı, perakende ticaretin zeminini yeniden şekillendirecek çok kritik bir yönetmelik değişikliğine gitti. Küçük esnaf ve sanatkarları zincir marketlerin ezici gücü karşısında korumayı hedefleyen yeni kararlar, ticari hayatın akışını tamamen değiştirecek.
Ülke ekonomisinin can damarı olan küçük esnafı korumak, piyasadaki haksız rekabetin önüne geçmek ve tedarik zincirindeki adaletsiz uygulamaları engellemek amacıyla Ticaret Bakanlığı tarihi bir hamle yaptı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi beklenen yeni perakende ticareti düzenlemesiyle, büyük alışveriş merkezleri ve zincir marketlerin uyması gereken kurallar sil baştan revize edildi.
Bakanlık tarafından hazırlanan yeni yönetmelik değişikliği, özellikle mahalle aralarına kadar giren büyük sermayeli market zincirlerinin piyasa hakimiyetini dengelemeyi ve geleneksel bakkal, kasap, manav gibi esnafların rızkını güvence altına almayı amaçlıyor.
Tedarikçiye ve Esnafa "Ödeme Vadesi" Güvencesi
Yeni düzenleme kapsamında öne çıkan en kritik maddelerden biri, büyük perakendecilerin küçük tedarikçilere uyguladığı uzun ödeme vadeleri oldu. Yasaya göre;
30 Gün Sınırı: Üreticisi küçük işletme veya esnaf olan çabuk bozulabilen tarım ve gıda ürünlerinin ödeme süresi, malın tesliminden itibaren 30 günü kesinlikle geçemeyecek.
Böylece dev marketlerin, küçük esnafın ve yerel üreticinin parasını aylarca işleterek onları mağdur etmesinin önüne geçilecek ve piyasadaki nakit akışı hızlandırılacak.
Yöresel Ürünlere Raf Zorunluluğu Artırılıyor
Yerel kalkınmayı ve istihdamı desteklemek adına, zincir marketlerin şubelerinde bulundurmak zorunda oldukları yöresel ürün rafları daha sıkı denetlenecek. Her ilde faaliyet gösteren zincir marketler, o ilin esnaf ve sanatkarlar odası ile ticaret odaları tarafından belirlenen yöresel ürünleri, coğrafi işaretli ürünleri ve o bölgedeki kadın kooperatiflerinin üretimlerini raflarında öncelikli olarak sergilemek zorunda kalacak.
Çalışma Saatleri ve Haksız Rekabet Sınırı
Haberin arka planında esnaf odalarının uzun süredir talep ettiği "zincir marketlerin pazar günü kapalı olması veya çalışma saatlerinin sınırlandırılması" yönündeki taleplerin de bu düzenlemenin ardından yürürlüğe girecek ek genelgelerle netleşeceği belirtiliyor. Bakanlık, perakende sektöründe tekelleşmenin önüne geçmek amacıyla marketlerin kendi markalarıyla (private label) sattıkları ürünlerin piyasa paylarını da mercek altına alacak.
Esnafın dijital dönüşümüne katkı sunacak e-ticaret entegrasyonlarının destekleneceği bu yeni dönemde, kurallara uymayan zincir işletmelere ağır cezai yaptırımlar ve kapatmaya varan cezalar uygulanacak.