Ekonomi
Sedat Cezayirlioğlu, Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) Derneği ve avukat Arif Ali Cangı, Erzincan'ın İliç ilçesindeki Çöpler Altın Madeni'ne verilen geçici faaliyet belgesinin geri alınması talebiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na başvurdu. Başvuruda, geçici faaliyet belgesinin hukuka aykırı olduğu ve çevresel riskler taşıdığı vurgulandı.
Erzincan'ın İliç ilçesindeki Çöpler Altın Madeni'ne verilen geçici faaliyet belgesinin geri alınması ve belgeye ilişkin detaylı bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması talebiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na resmi başvuru yapıldı.
Erzincan'ın İliç ilçesinde faaliyet gösteren Anagold Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Erzincan Şubesi'ne, "Maden Atığı Bertaraf-Depolama" faaliyeti kapsamında; hava emisyonu, gürültü kontrolü ve atık su deşarjı izin konularında 24 Temmuz 2026 tarihinde geçici faaliyet belgesi düzenlendi. Bakanlığa sunulan dilekçede, söz konusu belgenin verilmesinin hukuka aykırı olduğu savunularak kararın geri alınması talep edildi.
Başvuru dilekçesinde, Çöpler Altın Madeni'nin Türkiye'de yığın liçi yöntemiyle üretim yapan en büyük tesislerden biri olduğu ve Fırat Nehri'nin kollarından Karasu ile Bağıştaş Barajı'na yakın konumda bulunduğu hatırlatıldı. 13 Şubat 2024 tarihinde meydana gelen yığın liçi sahası kaymasında 9 işçinin hayatını kaybettiği anımsatılarak, olay sonrası bilirkişi raporlarında çevredeki akarsu ve göletlerde ağır metal sınır değerlerinin aşıldığının tespit edildiği ve yaşananların "ekolojik yıkım" niteliği taşıdığı vurgulandı.
Dilekçede ayrıca maden sahasında 2022 yılında yaşanan kayma ve siyanürlü solüsyon sızıntısı süreçlerine değinilerek, geçmişte verilen idari para cezaları ve durdurma kararlarına rağmen tesisin yeniden faaliyete geçirilmesinin risk oluşturduğu ileri sürüldü.
Geçici faaliyet belgesinin geri alınması talebinin yanı sıra Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında Bakanlığa şu sorular yöneltildi:
718097 başvuru numaralı geçici faaliyet belgesi onayı için başvuru tarihi nedir?
Başvuru için gerekli olan ÇED Kararı hangi kurum tarafından, hangi tarihte ve hangi proje için verilmiştir?
Geçici faaliyet belgesi başvurucuya iletilmiş midir, iletildiyse hangi tarihte iletilmiştir?
Başvuruya konu geçici faaliyet belgesinin belge numarası ile başlangıç ve bitiş tarihleri nedir?
Onaylanan geçici faaliyet belgesi hangi spesifik faaliyet için verilmiş ve başvuru sürecinde Bakanlığa hangi belgeler sunulmuştur?
Erzincan İliç'teki Çöpler Altın Madeni'ne yönelik geçici faaliyet belgesi itirazı; madencilik sektörü, çevre mevzuatı ve yatırımcı güvenliği açısından şu boyutlarıyla öne çıkmaktadır:
Maden Ruhsatlandırma ve Geçici Faaliyet Belgesi (GFB) Süreçleri: Türk çevre mevzuatında Geçici Faaliyet Belgesi (GFB), bir tesisin çevre izin ve lisans sürecini tamamlayabilmesi için verilen 1 yıllık deneme/izleme iznini ifade eder. Ağır çevresel kaza geçmişi bulunan maden sahalarında GFB düzenlenmesi, idari yargı denetimi ve idari hukukun "ölçülülük" prensibi açısından kriz kriz yönetimini gündeme getirmektedir.
Maden İhracatı, İstihdam ve Risk Yönetimi Dengesi: Çöpler Altın Madeni, Türkiye'nin altın üretimi ve alt sektörlerdeki tedarik zinciri açısından stratejik önem taşımakla birlikte; çevre güvenliği risklerinin tam olarak bertaraf edilmeden üretime veya atık depolamaya dönük adımlar atılması, madencilik sektörünün genel yatırım risk primini (CDS) ve ESG (Çevresel, Sosyal, Yönetişim) derecelendirmelerini olumsuz etkilemektedir.
Kamu Bilgilendirmesi ve ÇED Şeffaflığı: Ağır sanayi ve madencilik projelerinde kamuoyunun Bilgi Edinme Hakkı çerçevesinde süreçlere dahil edilmesi, kurumsal şeffaflık açısından kritik önem taşır. ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) kararlarının ve denetim raporlarının şeffaf bir şekilde paylaşılması, hem hukuki ihtilafları azaltmakta hem de yerel düzeydeki sosyal onay (sosyal rıza) mekanizmasını doğrudan etkilemektedir.