Gündem
Ticaret Bakanlığı, gümrük kapılarında kaçakçılıkla mücadeleyi yapay zeka ve yerli teknoloji hamleleriyle en üst seviyeye çıkarıyor. Yılın ilk yarısında faaliyete geçen yeni nesil sistemlerin ardından, yıl sonuna kadar hayalet (backscatter) x-ray cihazları, 50 bin uyuşturucu test kiti ve yapay zeka destekli yazılımlar sahaya iniyor.
Türkiye genelindeki kara, hava, deniz ve demir yolu gümrük kapılarında kaçakçılıkla mücadele kabiliyetini artırmak amacıyla yürütülen teknolojik dönüşüm hız kesmeden sürüyor. Ticaret Bakanlığı’nın yayımladığı "2026 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu" verilerine göre; gümrüklerde dışa bağımlılığı azaltan yerli ve milli imkanlar ön plana çıkıyor.
Milli Tarama Sistemleri Projesi (MİLTAR) başta olmak üzere geliştirilen yeni teknolojiler sayesinde, illegal ticaret ve kaçakçılık yöntemlerine karşı yüksek güvenlik duvarı örülüyor.
Yılın ilk yarısında tamamlanan tedarik süreçleriyle birlikte kritik gümrük kapılarında yeni sistemler hizmete alındı:
Habur Gümrük Kapısı’na yarı sabit x-ray tarama sistemi kuruldu.
Gürbulak Gümrük Kapısı’na binek araç tarama sistemi ile işletici kuruluş tarafından sağlanan 5 adet bagaj x-ray cihazı dâhil edildi.
Sarp Gümrük Kapısı’nda 2 bagaj x-ray tarama sistemi aktif hale getirilirken, 10 yeni sistemin alım ihalesi tamamlandı.
Hurda ve Altın Analizi: Havalimanları ve hurda ithalatı yapılan sahalarda kullanılmak üzere 20 adet yüksek hassasiyetli metal-maden analiz dedektörü temin edildi.
Göçmen, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı ile eşya değişimini engellemek adına devreye alınan Gümrüklü Eşya ve Nesne Takip Sistemi (GENTSİS), yapay zeka ile güçlendirildi. Geliştirilen yapay zeka destekli yazılım, sensörlerden gelen verileri anlık analiz ederek gümrük muhafaza personeline ön analizli ve daha güvenilir veriler sunmaya başladı. Yılın ikinci yarısında sisteme 700 yeni GENTSİS cihazının katılması hedefleniyor.
Ticaret Bakanlığı'nın yıl sonuna kadar gerçekleştirmeyi planladığı diğer kritik adımlar ise şöyle şekillendi:
50 Bin Uyuşturucu Test Kiti: İhale süreci tamamlanan kitleme sistemleri, kısa sürede Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüklerine dağıtılacak.
Backscatter (Hayalet) Teknolojisi: Habur Gümrük Kapısı’na 3 açılı, "backscatter" olarak bilinen mobil x-ışını tarama sistemi kurulacak.
Yeni Yarı Sabit X-Ray’ler: Kapıkule, Dilucu ve Sarp gümrük kapılarına yarı sabit x-ray sistemlerinin kurulumu tamamlanacak.
Vücut ve Yutucu Tarama: İhalesi yapılacak 3 vücut tarama ve 3 yutucu tespit sistemi ihtiyaç duyulan sahalara sevk edilecek.
Tütün ve tütün mamulleri kaçakçılığını kaynağında kurutmayı amaçlayan Bakanlık; yasa dışı soğutucu gaz ticareti, kültür varlığı kaçakçılığı ve yeni nesil suç trendlerine karşı gümrük personelinin farkındalığını artıracak uygulamalı eğitim programlarına da hız kesmeden devam ediyor.