Kırşehir Manşet

Yerel

Aşılık Mağarası’nın Kayaç Örnekleri Sinopya Araştırması İçin Sinop’a Gönderildi

Kırşehir Manşet · 27 Ekim 2026, 12:00

Mucur’daki Aşılık Mağarası’ndan alınan kırmızı ve sarı kayaç örnekleri, tarihî sinopya pigmentiyle olası ilişkisi için Sinop’ta inceleniyor.

Kırşehir’in Mucur ilçesindeki Aşılık Mağarası, İtalya’daki fresklerin hikâyesine uzanan bir araştırmanın merkezinde yer alıyor.

Sinop Bilim Kültür Eğitim Derneği Başkanı Ayşe Yaşar Sarıkaya’nın yürüttüğü çalışma kapsamında, Aşılık Mağarası’ndan kırmızı ve sarı kayaç örnekleri alınarak Sinop’a gönderildi. Örnekler, Kırşehir Kent Konseyi Kültür ve Turizm Çalışma Grubu Başkanı Şenol Dönmez’in öncülüğünde temin edildi. Araştırmayla mağaradaki doğal boyar maddelerin özellikleri inceleniyor. Bu maddelerin tarihî sinopya pigmentiyle olası ilişkisi de araştırılıyor.

Sinopya Nedir?

Sinopya, İtalya’daki fresklerin altında saklı kalan kırmızı hazırlık çizimleri olarak biliniyor. Sanatçılar, ilk sıva tabakasının üzerine kırmızı toprak pigmentiyle figürleri çiziyor ve resmin düzenini bu çizimlerle belirliyordu. Sanat tarihinde sinopya kelimesi hem bu kırmızı pigmenti hem de bu hazırlık çizimlerini anlatıyor. İtalya’nın Pisa kentindeki Sinopie Müzesi’nde bu çizimlerin örnekleri sergileniyor.

Pigmentin Adı Sinop’tan, Kaynağı Kapadokya’dan

Sinopyanın hikâyesi Antik Çağ’a uzanıyor. Antik coğrafyacı Strabon, Kapadokya’da çıkarılan kaliteli kırmızı aşı boyasının tüccarlarca Sinop’a taşındığını yazıyor. Pigmentin “Sinoplu” anlamına gelen adı da bu ticaret bağlantısıyla açıklanıyor.

Prof. Dr. Dominique Kassab Tezgör’ün 2022'de Adalya dergisinde yayımlanan araştırması da Kapadokya’dan çıkarılan malzemenin Sinop Limanı üzerinden ticarete girdiğini gösteriyor. Tezgör, bu pigmenti Kapadokya’da “yoşa” adıyla bilinen doğal boyar maddeyle ilişkilendiriyor. Yoşa, bölgedeki kilise duvar resimlerinde ve güvercinliklerde kullanılmış. Bugün Avanos çömlekçilerinin süsleme geleneğinde de yaşıyor.

Sarıkaya ve Dönmez’in İletişimi Örnek Gönderimiyle Somutlaştı

Sarıkaya, derneğin internet sitesinde 19 Ekim 2026'da yayımladığı yazıda, araştırması sırasında tarih öğretmeni ve araştırmacı Şenol Dönmez’in Aşılık Mağarası’na ilişkin çekimlerine ulaştığını anlattı. Doğal aşı boyası örneklerini incelemek istediğini Dönmez’e iletti. Dönmez’in gönderdiği kırmızı ve sarı örnekler 23 Ekim’de derneğe ulaştı.

Sarıkaya’nın 26 Ekim tarihli bilgilendirme yazısına göre örnekler üzerinde deneysel ön çalışmalara başlandı. Fresk uygulaması için uygun zeminin hazırlanmasına yönelik çalışmalar ve akademisyenlerle görüşmeler sürüyor. Sarıkaya, araştırmanın temel sorusunu şöyle özetliyor: Kapadokya bölgesindeki aşı boyalarından hangisi sinopya?

Araştırma Ön Aşamada

Çalışma şu an numune temini ve deneysel ön çalışma aşamasında. Belirli bir İtalyan freskinin boyasının Kırşehir’den geldiği henüz kanıtlanmış değil. Araştırmanın amacı, Aşılık Mağarası’nın tarihî pigment kaynakları arasında yer alıp alamayacağını bilimsel verilerle ortaya koymak. Sonraki aşamalarda örneklerin pigment özellikleri incelenecek ve tarihî fresklerde kullanılan malzemelere ilişkin verilerle karşılaştırılacak.

Aşılık Mağarası İçin Koruma Girişimi

Sarıkaya, yazısında mağaranın koruma altına alınması yönündeki beklentisini dile getirdi. Güç koşullarda temin edilen örnekler için de teşekkür etti. Kırşehir Kent Konseyi ise araştırmanın sonuçlarına göre Aşılık Mağarası’nın koruma altına alınması için gerekli girişimleri başlatacağını açıkladı. Sinop ve Kırşehir arasında gelişen bu iş birliğiyle mağaradaki doğal pigmentlerin bilimsel özelliklerinin belgelenmesi ve alanın kültürel değerinin görünür hâle gelmesi amaçlanıyor.

Şenol Dönmez’in emeğiyle başlayan bu çalışma, Mucur’daki Aşılık Mağarası’nı bilim ve kültür gündemine taşıyor.

Tam haberi görüntüle