Dünya
Çocukluk çağı aşıları, bulaşıcı ve ölümcül hastalıklara karşı en etkili koruma yöntemleri arasında yer alıyor. Türkiye’de Sağlık Bakanlığı’nın belirlediği aşı takvimiyle çocuklar 13 hastalığa karşı ücretsiz olarak aşılanıyor.
Aşılar, insanlık tarihinin en önemli sağlık kazanımlarından biri olarak milyonlarca hayatın korunmasına katkı sağlıyor. Özellikle bebeklik ve çocukluk döneminde uygulanan aşılar, hem bireysel sağlığı hem de toplum bağışıklığını güçlendiriyor. TRT Haber’in “Hayat Kalkanı” başlıklı interaktif çalışmasında, çocukluk çağı aşılarının önemi, Türkiye’deki aşı uygulamaları ve aşının tarihsel yolculuğu ele alındı.
Türkiye’de çocuklar, Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan ulusal aşı takvimi doğrultusunda 13 hastalığa karşı korunuyor. Difteri, boğmaca, tetanos, çocuk felci, hepatit A ve B, tüberküloz, kızamık, kabakulak, kızamıkçık, suçiçeği ve pnömokok gibi hastalıklara karşı yapılan aşılar, çocukların sağlıklı büyümesinde kritik rol oynuyor.
Uzmanlara göre aşılar yalnızca hastalıkları önlemekle kalmıyor; salgınların yayılmasını, hastane yatışlarını ve ağır hastalık tablolarını da azaltıyor. Türkiye’de çocukluk çağı aşılamalarının 1985-1987 yılları arasında daha sistemli hale getirildiği, bugün ise aşılama oranlarının birçok aşıda oldukça yüksek seviyelere ulaştığı belirtiliyor.
Aşının Türkiye’deki geçmişi Osmanlı dönemine kadar uzanıyor. Çiçek hastalığına karşı uygulanan yöntemler, zamanla Avrupa’ya da taşınırken, Osmanlı’nın Louis Pasteur’ün çalışmalarına destek verdiği ve 1887’de İstanbul’da Doğu’nun ilk kuduz tedavi merkezlerinden birinin kurulduğu aktarılıyor. Cumhuriyet döneminde ise 1928’de Hıfzıssıhha Enstitüsü’nün kurulmasıyla aşı üretimi kurumsal bir yapıya kavuştu.
Tarihte aşıyla tamamen ortadan kaldırılan ilk büyük hastalık ise çiçek hastalığı oldu. Dünya Sağlık Örgütü’nün yürüttüğü küresel çalışmalar sonucunda çiçek hastalığı 1980 yılında dünya genelinde yok edilmiş hastalık olarak ilan edildi. Bu başarı, aşının insanlık için ne kadar stratejik bir sağlık aracı olduğunu ortaya koydu.
Bugün Türkiye’de takvim kapsamında yer alan çocukluk çağı aşıları, aile hekimlikleri ve sağlık kuruluşlarında ücretsiz olarak uygulanıyor. Uzmanlar, aşıların zamanında ve eksiksiz yaptırılmasının hem çocukların sağlığı hem de toplumun genel korunması açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.