Dünya
ABD-Rusya dizel anlaşmasında 300 bin ton ilk aşama hedefi var; Rus rafinerilerinin durumu ve sevkiyat riskleri uzmanlara göre fiyat etkisini sınırlayabilir.
ABD Başkanı Donald Trump’ın 9 Ekim’de duyurduğu, Rusya’dan dizel tedarikini öngören anlaşmada gözler rafineri kapasitesi ve sevkiyat takvimine çevrildi. Anadolu Ajansı’nın 30 Ekim 2026 tarihli haberine göre anlaşma küresel akaryakıt fiyatlarını düşürmeyi amaçlıyor.
Trump, anlaşma karşılığında yaptırımların geçici olarak askıya alınacağını açıkladı. Trump’a göre ilk aşamada ABD’ye ve küresel piyasalara 300 bin tonun üzerinde dizel sağlanacak, ardından Kasım’da 500 bin ton, sonrasında ise 1 milyon ton tedarik edilecek. Rusya 10 Ekim’de dizel ihracat yasağını kısmen kaldırdı ve dünya piyasaları için ilk aşamada 500 bin ton hedefledi. ABD Hazine Bakanlığı da Rus menşeli dizelin satışı, teslimi, boşaltılması ve ithalatını içeren işlemlere 7 Nisan 2027'ye kadar izin verdi.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak 21 Ekim’de, ABD’ye yapılacak ilk sevkiyatın tek bir tankerle 40 bin ton olacağını söyledi. Novak, dizel ihracatının rafineri üretimine bağlı olarak yıl sonuna kadar önceki seviyeye dönebileceğini belirtti. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise 23 Ekim’de ilk tankerin yola çıktığını açıkladı.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden (CSIS) Masha Kotkin’e göre küresel dizel talebi günde yaklaşık 29 milyon varil. 300 bin metrik ton yaklaşık 2,25 milyon vareline denk geldiği için piyasaya etkisinin sınırlı kalmasını bekliyor. Kotkin, sonraki sevkiyatların Rus rafinerilerinin durumuna bağlı olduğunu, bunun da taahhüdün güvenilirliğini azalttığını söyledi.
Uluslararası Enerji Ajansı’na (IEA) göre Rusya’nın rafineri kapasitesinin yaklaşık üçte biri hasarlı. Rusya, 31 Ocak’tan bu yana rafine ürün ihracatına kısmi yasak uyguluyor. Ukrayna’nın Karadeniz’deki tankerlere, LNG gemilerine ve St. Petersburg petrol ihracat terminaline yönelik saldırıları da sevkiyatlar için risk oluşturuyor. Kotkin ayrıca ABD Kongresi’nde hem Cumhuriyetçilerin hem Demokratların muafiyeti eleştirdiğini belirtti.