Eğitim
ABD ve Çinli araştırmacıların 26 yıl boyunca 12 binden fazla kişiyi izleyerek yaptığı dev araştırma, orta yaş dönemindeki sağlık alışkanlıklarının beyin üzerindeki etkisini gözler önüne serdi. 45-65 yaş arasında tansiyon, diyabet ve sigara riskinden uzak kalmak, zihinsel olarak sağlıklı fazladan 13 yıla kapı aralıyor.
Dünya genelinde her yıl 10 milyondan fazla insanı etkileyen demans (bunama) hastalığına karşı bilim dünyasından umut verici bir araştırma sonucu geldi. Neurology Open Access gazetesinde yayımlanan ve 12 bin 409 katılımcının 26 yıllık sağlık verilerini inceleyen çalışma, orta yaşlarda alınacak basit önlemlerin zihinsel sağlığı on yıldan fazla koruyabildiğini gösterdi.
Araştırmacılar; cinsiyet, ırk, fiziksel aktivite düzeyi ve Alzheimer riskini artıran APOE4 geni gibi değişkenleri kontrol altında tutarak damar sağlığı ile demans arasındaki ilişkiyi mercek altına aldı.
Araştırma ekibi, 45 ila 65 yaş arasındaki dönemin beyin sağlığı için altın değerinde olduğunu vurguladı. Demansız yaşam süresini ortalama 12,6 ila 13 yıl kadar uzatan üç temel kural şöyle sıralandı:
1. Normal Kan Basıncı: Yüksek tansiyondan kaçınmak ve kan basıncını dengede tutmak.
2. Diyabet Riskini Yönetmek: Şeker hastası olmamak veya kan şekerini kontrol altında tutmak.
3. Sigaradan Uzak Durmak: Tütün ürünleri kullanmayarak damar yapısını korumak.
Önemli açıklamalarda bulunan Epidemiyolog Josef Coresh, 55 yaşından sonra her 100 kişiden 42'sinin demans riskiyle karşı karşıya olduğunu hatırlatarak, "Orta yaşta damar sağlığını bozacak faktörlerden kaçınmak, beyni 10 yıldan uzun süre koruyan en etkili stratejidir" dedi.
Araştırmadan Öne Çıkan Diğer Veriler:
Üç riski de taşıyanlar: Üç risk faktörüne (tansiyon, şeker, sigara) birden sahip olan bireyler hem çok daha erken yaşta demanstan etkileniyor hem de yaşam süreleri kısalıyor.
Cinsiyet Faktörü: Üç risk faktörünü de taşıyan kadınlar araştırma başlangıcından itibaren ortalama 18,1 yıl, erkekler ise 16,6 yıl demanstan uzak yaşayabildi.
Irmak ve Eşitsizlik: Demansız yaşam süresi Beyaz katılımcılarda ortalama 19,6 yıl olurken, Siyah katılımcılarda 16 yıl olarak kaydedildi. Bu durum toplumsal sağlık olanaklarındaki eşitsizliği bir kez daha gözler önüne serdi.